Ceyhan Petrol Terminalleri

Ceyhan, Azerbaycan ve Irak kaynaklı ham petrolün tankerlere yüklendiği iki büyük terminale ev sahipliği yapar. Bu sayfada terminallerin yapısını, resmi demir sahalarını, hizmet verirken uyulması gereken kuralları ve bu trafiği VesselCall ile nasıl izleyebileceğinizi bulacaksınız.

Limanın profili: konum, terminaller ve yükler

Ceyhan’daki terminaller, Adana’nın Akdeniz kıyısında, Gölovası’nda, İskenderun Körfezi’ne uzanan iskelelerde yer alır. Bölgeden Ceyhan Bölge Liman Başkanlığı sorumludur. İki ana terminal şunlardır:

• BTC Ceyhan Deniz Terminali (Haydar Aliyev Deniz Terminali): Bakü-Tiflis-Ceyhan ham petrol boru hattının deniz terminali. Yaklaşık 2,5 km uzunluğundaki iskelede iki yanaşma yeri bulunur ve yaklaşık 80.000-320.000 DWT aralığındaki tankerlere hizmet verir.
• BOTAŞ Ceyhan Terminali: Irak-Türkiye ham petrol boru hattının terminali; BOTAŞ’a aittir ve BOTAŞ tarafından işletilir. Dört yanaşma yerinden ikisi 320.000 DWT’ye, diğer ikisi 150.000 DWT’ye kadar tankerleri kabul eder.

Liman başkanlığının listesinde bunlara ek olarak İsken ve EMBA santrallerinin kömür ve dökme yük iskeleleri, dökme yük, genel kargo ve proje yükü elleçleyen Sanko Limanı, Yumurtalık Serbest Bölgesi’ndeki Sönmez Çimento Limanı ve Toros Gübre Limanı yer alır.

Gemi trafiği ve demir sahaları

Ceyhan’ın trafiği tanker ağırlıklıdır: ham petrol yüklemek için gelen Aframax’tan VLCC’ye kadar büyük tankerler ve santrallerle diğer iskelelere uğrayan dökme yük gemileri. bp verilerine göre 2025’te BTC hattının petrolü Ceyhan’da 283 tankere yüklendi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı istatistiklerine göre aynı yıl Ceyhan Liman Başkanlığı alanına 1.373 gemi uğradı.

Irak-Türkiye hattında akış Mart 2023’te durdu ve 27 Eylül 2025’te yeniden başladı. Bu hattaki akış siyasi ve ticari gelişmelere bağlı olarak değişebildiği için BOTAŞ terminalindeki tanker trafiği dönemden döneme farklılık gösterebilir.

Ceyhan Bölge Liman Başkanlığı üç demir sahası tanımlar. Mesafeler, resmi koordinatlardan iki terminalin iskele başları arasındaki noktaya göre hesaplanmıştır:

Kılavuzluk zorunludur; kılavuz kaptan alma noktaları terminallerin yaklaşık 1-5 nm açığındadır.

Ceyhan’da hangi hizmet firmaları iş bulur?

Ceyhan’da hizmet vermek, sıradan bir limandan farklı kurallara tabidir. Terminal belgelerine göre iskelelerde yakıt ikmali yapılmaz, kumanya ve malzeme gemiye yalnızca botla verilir ve sıcak çalışma (hot work) gerektiren onarımlar yasaktır. Bu çerçevede iş bulan firmalar:

• Gemi acenteleri: BTC terminal kuralları kumanya, küçük onarım, sağlık hizmeti, posta ve mürettebat değişimi gibi işlerin acente üzerinden yürüdüğünü belirtir. Bkz. gemi acenteleri.
• Sörvey firmaları: Yükleme sonrası yük ölçümleri, bağımsız yük sörveyörlerinin işlemleri dahil, demir sahasında da yapılabilir. Bkz. sörvey ve ekspertiz.
• Gemi kumanyacıları: Botla teslimatı acenteyle birlikte planlayabilen tedarikçiler.
• Teknik servis ve yedek parça: Soğuk çalışma kapsamındaki servisler ve yedek parça teslimatları.

VesselCall Ceyhan’ı nasıl izler?

Outreach ile Ceyhan’ı seçer ve bir range (yarıçap) belirlersiniz. Önerimiz 10 deniz mili: bu daire BTC ve BOTAŞ iskelelerini, kılavuz alma noktalarını, üç demir sahasını ve yaklaşık 3 nm batıdaki İsken iskelesini kapsar. İskenderun limanı yaklaşık 20 nm güneydoğuda kaldığı için iki bölge ayrı kalır; körfezin tamamı için İskenderun’u ayrı bir liman olarak ekleyebilirsiniz. Aynı gemiye 7 gün içinde ikinci e-posta gönderilmez.

Range’e giren tanker, yük ve yolcu gemileri tespit edilir; römorkör ve pilot botları varsayılan olarak elenir. VesselCall, geminin IMO numarasıyla gemi yöneticisini (ship manager) veya ticari yöneticiyi, bulamazsa ISM yöneticisini, o da yoksa kayıtlı maliki tespit eder ve tanıtım e-postanızı kendi alan adınızdan, alıcının dilinde gönderir.

Data paketi ise Ceyhan’daki liman ziyaretlerini e-postadan bağımsız olarak kaydeder: geliş, ayrılış, kalış süresi, demirde veya iskelede bekleme. Dönem raporlarında ham petrol tankeri ve dökme yük gemisi dağılımını, bayrakları ve en sık gelen gemi yöneticilerini görür, listeyi CSV veya Excel olarak indirirsiniz. Kayıtlar, izlemenin başladığı tarihten itibaren birikir.