IMO numarası nedir ve nasıl sorgulanır?

IMO numarası, bir gemiyi hayatı boyunca tanımlayan yedi haneli kalıcı kimlik numarasıdır. Gemiye inşa sırasında verilir ve gemi adını, bayrağını ya da sahibini değiştirse de aynı kalır. Son hanesi bir kontrol hanesidir; yanlış yazılmış numaraların çoğu basit bir hesapla yakalanır. Numarayı IMO GISIS ve Equasis üzerinden ücretsiz sorgulayabilirsiniz.

IMO numarası nedir?

IMO gemi kimlik numarası, “IMO” harflerinin ardından gelen yedi rakamdan oluşur, örneğin IMO 9481427. Şema 1987’de IMO’nun A.600(15) sayılı kararıyla başladı ve SOLAS Sözleşmesi’nin XI-1/3 kuralıyla 1 Ocak 1996’dan itibaren zorunlu hale geldi. Kural, 100 GT ve üzerindeki yolcu gemileri ile 300 GT ve üzerindeki yük gemileri için geçerlidir.

Numaraları IMO adına IHS Maritime ücretsiz olarak atar. IMO’nun açıklamasına göre numara bayrak değişikliğinde değişmez ve hiçbir zaman başka bir gemiye yeniden verilmez. SOLAS ayrıca numaranın gemi sertifikalarına yazılmasını ve hem gövde ya da üst yapıda görünür bir yere hem de gemi içinde erişilebilir bir yere kalıcı olarak işlenmesini ister.

Şema zamanla genişledi: 100 GT ve üzerindeki balıkçı gemileri de 2013’ten bu yana gönüllü olarak IMO numarası alabiliyor. Numara ayrıca AIS ve LRIT gibi gemi izleme sistemlerinde geminin kimliği olarak kullanılır.

Firma ve kayıtlı malik numaraları

IMO’nun ikinci bir numara şeması daha vardır: firma ve kayıtlı malik kimlik numarası. 2004’te MSC.160(78) kararıyla kabul edilen bu şema, gemiyi işleten şirkete (ISM Kodu’ndaki “Company”) ve kayıtlı malike yedi haneli kalıcı birer numara verir. SOLAS kural XI-1/3-1 uyarınca bu numaralar, 1 Ocak 2009’dan itibaren düzenlenen Uygunluk Belgesi (DOC), Emniyet Yönetim Sertifikası (SMC) ve Uluslararası Gemi Güvenlik Sertifikası (ISSC) gibi belgelerde yer alır.

Equasis’in yönetim tablosunda her firmanın yanında gördüğünüz IMO numarası bu şemadan gelir. Firma numarası, geminin IMO numarasıyla karıştırılmamalıdır: biri şirketi, diğeri gemiyi tanımlar.

IMO numarasının kontrol hanesi nasıl hesaplanır?

Yedinci rakam, ilk altı rakamdan hesaplanır:

1. İlk altı rakamı soldan sağa sırasıyla 7, 6, 5, 4, 3 ve 2 ile çarpın.
2. Çarpımları toplayın.
3. Toplamın son rakamı, yani 10’a bölümünden kalan, numaranın yedinci rakamına eşit olmalıdır.

Örnek: IMO 9481427 için hesap (9×7) + (4×6) + (8×5) + (1×4) + (4×3) + (2×2) = 63 + 24 + 40 + 4 + 12 + 4 = 147 olur. Toplamın son rakamı 7’dir ve numaranın son hanesiyle aynıdır; numara biçim olarak geçerlidir. Aynı yöntem ve örnek China P&I Club’ın IMO numarası notunda da yer alır.

Şimdi aynı numarayı yanlışlıkla 9481327 diye yazdığınızı düşünün: (9×7) + (4×6) + (8×5) + (1×4) + (3×3) + (2×2) = 144 olur. Son rakam 4’tür ve numaranın sonundaki 7 ile uyuşmaz, yani bir hata vardır. Kontrol hanesi yazım hatalarının çoğunu yakalar ama hepsini değil. Biçim olarak geçerli bir numara da başka bir gemiye ait olabilir; bu yüzden numarayı gemi adı ve bayrakla birlikte kontrol etmek iyi bir alışkanlıktır.

IMO numarası, MMSI ve çağrı işareti arasındaki fark nedir?

Bir gemi tek bir numarayla değil, birbirini tamamlayan üç kimlikle tanınır:

ITU’ya göre MMSI’ın ilk üç hanesi olan MID, gemi istasyonu üzerinde yetkili idareyi gösterir. Türk bayraklı gemilerin MMSI’ı bu yüzden 271 ile başlar. MMSI ve çağrı işareti bayrakla birlikte değişebildiği için kayıtlarınızda kalıcı referans olarak IMO numarasını kullanmak daha güvenlidir.

IMO numarası nereden sorgulanır?

• IMO GISIS: IMO’nun GISIS sistemindeki “Ship and Company Particulars” modülü, gemileri IMO numarasıyla, firmaları IMO firma numarasıyla aramanızı sağlar. Bunun için ücretsiz bir kamu hesabı açmanız gerekir.
• Equasis: Ücretsiz kayıtla IMO numarası, gemi adı veya çağrı işaretiyle arama yapabilir, geminin yönetim firmalarını görebilirsiniz. Adımları Equasis rehberimizde anlattık.
• Gemi belgeleri: SOLAS kapsamındaki sertifikalarda geminin IMO numarası yazılıdır.
• Geminin kendisi: Numara gövdede veya üst yapıda ve gemi içinde kalıcı olarak işaretlidir.
• AIS: A sınıfı AIS cihazları IMO numarasını statik veri olarak yayınlar. Bu bilgi cihaz kurulurken elle girilir; şüphe varsa başka bir kaynakla karşılaştırın.

IMO numarası liman hizmet firmaları için neden önemli?

Kumanyacı, acente, teknik servis ya da sörvey firması olarak her gün gemi adlarıyla çalışırsınız. Oysa gemi adları değişebilir ve aynı adı taşıyan birden fazla gemi olabilir. IMO numarası bu karışıklığı ortadan kaldırır:

• Doğru gemiyle eşleşme: Teklif, sipariş ve faturada IMO numarasını kullanırsanız adını değiştirmiş bir gemiyi eski kayıtlarınızla kolayca eşleştirirsiniz.
• Doğru firmaya ulaşma: Equasis ve GISIS’te arama IMO numarasıyla yapılır; geminin yöneticisini ve kayıtlı malikini bu numara üzerinden bulursunuz.
• Yaptırım kontrolü: ABD Hazinesi’ne bağlı OFAC’ın listesi gibi yaptırım listeleri gemileri IMO numarasıyla tanımlar. Ad ya da bayrak değişse de numara aynı kaldığı için kontrolü IMO numarası üzerinden yapmak daha güvenilirdir.
• Temiz müşteri kaydı: CRM’de ya da Excel listelerinde IMO numarasını ana anahtar olarak tutmak, aynı geminin iki kez kaydedilmesini önler.
• Kesintisiz takip: AIS konum verisi MMSI ile gelir, ancak MMSI bayrakla değişebilir. Gemiyi IMO numarası üzerinden izlerseniz bayrak değişikliğinden sonra da geçmiş kayıtlarınız aynı gemiye bağlı kalır.

VesselCall IMO numarasını nasıl kullanır?

VesselCall’da IMO numarası her adımın ortak anahtarıdır. VesselCall Outreach, seçtiğiniz Türk limanlarına yaklaşan ticari gemileri AIS verisiyle tespit eder ve geminin IMO numarasıyla uluslararası gemi veri tabanlarındaki firma rollerini bulur. Tanıtım e-postanız ship manager / commercial manager’a, bu kayıt yoksa ISM yöneticisine, o da yoksa kayıtlı malike sizin alan adınızdan gider. Aynı gemiye 7 gün içinde, başka bir limanda görülse bile, ikinci e-posta gönderilmez.

Data paketi ise IMO numarası, MMSI veya gemi adıyla arama yapmanızı sağlar. Geminin kimlik ve teknik bilgileri, yönetici ve malik firmaları, klas, P&I, PSC denetim özeti ve izlemenin başladığı günden bu yana Türk limanlarına yaptığı ziyaretler tek ekranda görünür.